Hatırlanacağı üzere, Danıştay 10. Dairesi E. 2023/170 ve K. 2024/1853 sayılı Kararı ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 97/7-(a) maddesi ve buna ilişkin 2022/22 sayılı "Yemek Bedeli" başlıklı Genelge’nin 2.1.2 ve 2.1.4. maddelerini iptal etmişti.
Kararda özetle, Yönetmeliğin iptali istenilen kuralının, yemek ihtiyacının iş yerinde hizmet sunucuları aracılığıyla karşılanması durumunda üçüncü kişiye yapılan ödemenin prime esas kazançtan tamamen muaf tutulması; aynı ihtiyacın iş yeri dışında karşılanması halinde ise sadece kısmen muafiyet sağlaması, çalışanların yemek yardımından eşit şekilde yararlanmasını engellediği ve yardımın ayni/nakdi niteliği yerine sağlandığı mekanın esas alınmasının Kanun’a aykırılık oluşturduğu belirtilmiştir.
Daha sonra 2/12/2024 tarihinde yayımlanan Yönetmelik ile söz konusu iptal kararı sonrasında Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 97/7-(a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, sigortalıya yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlerin nakit olarak ya da yemek hizmetinin alınması dışında kullanılabilecek yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla sağlanması halinde, fiilen çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin Kurum Yönetim Kurulunca belirlenen tutarının fiilen çalışılan gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunulacak tutarını aşmayan kısmı” prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmaz.
Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından alınan 5/12/2024 tarihli ve 2024/509 sayılı Karar ile 1/1/2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yemek bedelinin prime esas kazançtan istisna edilecek günlük tutarı 158,00 TL olarak belirlenmiştir.
Bu durumda, 1/1/2025 tarihinden itibaren (2025 yılı Ocak ayına iliskin aylık prim ve hizmet belgesinden/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden itibaren) yemek bedeli adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Günlük İstisna Tutarı = 158,00 TL
Ay içinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı x 158,00 TL (Günlük İstisna Tutarı) = Aylık İstisna Tutarı,
Ödenen Yemek Bedeli - İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Bedeli,
formülüyle hesaplanacaktır.
Brüt asgari ücretin (prime esas kazanç alt sınırı) içerisine yemek bedeli tutarı dâhil edilmeyecektir.
Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 31.12.2024 tarihli ve “Yemek Bedeli” konulu 2024/17 sayılı SGK Genelgesinde uygulamaya ilişkin detaylı düzenlemeler yapılmıştır. Bunlar aşağıda özetlenmiştir.
1) Sigortalılara İşyerinde veya İşyerinin Müştemilatında Yemek Verilmesi Halinde Uygulama
İşverenlerce işyerinde veya müştemilatında kendi imkanlarıyla yemek verilmesi amacıyla işverenler tarafından sigortalılara sağlanan bu menfaat sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecektir.
2) İşverenlerce Sigortalılar için Üçüncü Kişilere Nakden Yapılan Yemek Ödemelerinde Uygulama
İşverenlerce sigortalılara yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatin üçüncü kişilere ait restoran ve bunun gibi yerlerde sağlanması halinde ödenen yemek bedelinin tamamı sigortalıların prime esas kazancına dahil edilmeyecektir.
3) İşverenlerce Sigortalılara Nakit Olarak Verilen Yemek Bedelinde Uygulama
İşverenlerce sigortalılara yemek bedeli adı altında nakden yapılan ödemelerin günlük 158,00 TL’lik tutarı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
4) Yemek Bedelinin Yemek Kuponu, Yemek Kartı, Yemek Çeki vb. Araçlarla Karşılanması Halinde Uygulama
a) Yemek kartı/çeki/kuponunun yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olmaması halinde, yemek kartı/çeki/kuponuna yüklenen tutar prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
b) Yemek kartı/çeki/kuponunun yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olması halinde, günlük 158,00 TL’lik tutar prime esas kazanca tabi tutulmayacak ancak bu tutarı aşan kısım sigorta primine tâbi olacaktır.
Genelgede konuya ilişkin olarak aşağıdaki örneklere yer verilmiştir.
“Örnek 6: İşveren (A)’nın çalıştırdığı sigortalılara 5.000 TL tutarında yemek kartı vermesi ve söz konusu kartın yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olmaması halinde, yemek kartına yüklenen 5.000 TL’lık tutar prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.
Ancak yemek kartı/çeki/kuponunun yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olması halinde, günlük 158,00 TL’lik tutar prime esas kazanca tabi tutulmayacak ancak bu tutarı aşan kısım sigorta primine tâbi olacaktır.
Örnek 7: (A) sigortalısına 2025/Ocak ayında 6.000 TL tutarında yemek kartı verilmiştir. Sigortalının ilgili ayda 22 gün fiilen çalıştığı ve verilen kartın yemek yenilmesi haricinde nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olması halinde yemek kartına yüklenen 6.000 TL’den prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Günlük İstisna Tutarı = 158,00 TL
158,00 TL x 22 Gün = 3.476,00 TL (Aylık İstisna Tutarı)
6.000,00 TL - 3.476,00 TL = 2.524,00 TL (Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Bedeli) olarak hesaplanacaktır.”
Söz konusu Genelgenin tam metni duyuru dosyamızda bulunmaktadır.
